Nowofundland – Wielki Pies o Sercu Anioła. 

Nowofundland, pieszczotliwie nazywany „niufkiem” lub „wodołazem”, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ras psów na świecie. Jego potężna sylwetka, gęsta, czarna sierść i łagodne spojrzenie budzą respekt i sympatię. To nie tylko imponujący towarzysz, ale przede wszystkim pies o niezwykłym charakterze, historycznie związany z ratownictwem wodnym i ciężką pracą u boku rybaków. 

historia Rasy Nowofundland – Skąd Wziął Się Nowofundland?

Historia nowofundlanda jest nierozerwalnie związana z surowym klimatem i trudnymi warunkami życia na kanadyjskiej wyspie, od której wziął swoją nazwę. Choć dokładne pochodzenie rasy owiane jest mgiełką tajemnicy, istnieje kilka teorii próbujących wyjaśnić jej genezę.

• Teorie Pochodzenia: Najpopularniejsza teoria mówi, że przodkami nowofundlandów były duże psy do polowań na niedźwiedzie, przywiezione na wyspę przez wikingów około 1100 roku, co jest częścią historii rasy nowofundland. Psy te miały krzyżować się z lokalnymi psami rdzennych mieszkańców oraz z czarnymi wilkami, co dałoby początek rasie. Inna hipoteza wskazuje na krzyżówki z psami przywiezionymi przez europejskich rybaków – głównie z Portugalii, Hiszpanii i Francji – w XV i XVI wieku. Były to m.in. Psy pirenejskie, które mogły wnieść do puli genetycznej potężną budowę i białe umaszczenie, to przykład czworonogów o podobnych cechach.
• Pies Rybaków i Ratowników: Niezależnie od dokładnego pochodzenia, nowofundland został ukształtowany przez potrzeby człowieka. Był nieocenionym pomocnikiem rybaków – pomagał wciągać na brzeg sieci rybackie, aportował przedmioty, które wpadły do wody, a nawet ciągnął ciężkie wozy z drewnem czy rybami. Jego naturalna miłość do wody i pływania, siła oraz inteligencja sprawiły, że stał się legendarnym psem ratowniczym. Istnieją niezliczone opowieści o nowofundlandach ratujących tonących ludzi z lodowatych wód Atlantyku. Jego gruba, oleista sierść chroniła go przed zimnem, a potężne łapy z błonami pławnymi czyniły z niego doskonałego pływaka.

Wygląd i usposobienie Nowofundlanda

Nowofundland to pies o masywnej, proporcjonalnej i muskularnej budowie. Każdy element jego wyglądu świadczy o sile, wytrzymałości i przystosowaniu do pracy w wodzie.

Wzorzec Rasy FCI i Główne Cechy

Zgodnie z wzorcem FCI nr 50, nowofundland to pies o głębokiej klatce piersiowej, mocnym grzbiecie i potężnym kośćcu. Jego ruch jest swobodny i wydajny, z wyraźnym napędem z kończyn tylnych.

• Wielkość i Waga: To jedna z największych ras psów, która wyróżnia się nie tylko rozmiarem, ale także przyjaznym usposobieniem.
  • Psy (samce): Średnia wysokość w kłębie wynosi około 71 cm. Waga oscyluje w granicach 64-69 kg.
  • Suki (samice): Są nieco mniejsze, ze średnią wysokością w kłębie około 66 cm i wagą od 50 do 54 kg.
• Głowa: Masywna, z szeroką czaszką i dobrze rozwiniętym guzem potylicznym. Kufa jest krótka, kwadratowa, a fafle (wargi) wyraźnie zaznaczone, co przyczynia się do charakterystycznego dla rasy ślinienia.
• Oczy psa rasy nowofundland są wyraziste i pełne inteligencji. Małe, głęboko osadzone, o łagodnym i inteligentnym wyrazie. Zazwyczaj w kolorze ciemnego brązu.
• Łapy: Duże, szerokie i co najważniejsze – wyposażone w silnie rozwinięte błony pławne między palcami. To kluczowa cecha, która czyni z niego tak sprawnego pływaka.
• Ogon: Szeroki u nasady, mocny i gruby. W wodzie pełni funkcję steru, pomagając psu w manewrowaniu.

Sierść i Umaszczenie – Ochrona Przed Wodą i Zimnem

Sierść nowofundlanda to jego znak rozpoznawczy i najważniejsza ochrona. Składa się z dwóch warstw:

1. Podszerstek: Niezwykle gęsty, miękki i wełnisty. Zimą staje się jeszcze grubszy, tworząc doskonałą izolację termiczną.
2. Włos Okrywowy: Dłuższy, prosty i twardy w dotyku, o naturalnej oleistości. Ta warstwa jest wodoodporna – sprawia, że woda spływa po psie, a skóra pozostaje sucha nawet po długiej kąpieli.

Dopuszczalne umaszczenia:

• Czarne: To najbardziej klasyczny i pożądany kolor. Kolor powinien być jak najbardziej jednolity, choć dopuszczalne są niewielkie białe znaczenia na piersi, palcach czy końcu ogona.
• Brązowe (Czekoladowe): Odcienie od czekolady po brąz. Zasady dotyczące białych znaczeń są takie same jak u czarnych.
• Biało-czarne (Landseer) to również pies rasy nowofundland. To umaszczenie historycznie związane z rasą, choć przez pewien czas było hodowane oddzielnie jako Landseer (typ kontynentalno-europejski). U nowofundlanda biało-czarnego preferowany jest układ łat: czarna głowa z białą strzałką, czarne siodło na grzbiecie oraz czarna plama na zadzie obejmująca nasadę ogona. Reszta ciała powinna być biała.

Charakter i Temperament Nowofundlanda – Łagodny Olbrzym w Domu

Za potężną posturą nowofundlanda kryje się niezwykle łagodny, zrównoważony i przyjacielski charakter. To pies o wielkim sercu, który ponad wszystko ceni sobie towarzystwo swojej rodziny.

• Spokój i Cierpliwość: Nowofundlandy są ucieleśnieniem spokoju. Rzadko szczekają bez powodu, a ich reakcje są przemyślane i wyważone. Ta stoicka cierpliwość czyni z nich doskonałych towarzyszy dla osób ceniących ciszę i harmonię, co jest charakterystyczne dla psów tej rasy.
• Nowofundland a Dzieci: Rasa ta zasłużenie nosi przydomek „psiej niani”, co doskonale odzwierciedla usposobienie psa rasy nowofundland. Nowofundland jest niezwykle delikatny, opiekuńczy i wyrozumiały w stosunku do dzieci. Jego wysoki próg bólu i cierpliwość sprawiają, że dzielnie znosi dziecięce pieszczoty. Należy jednak pamiętać, że ze względu na jego ogromny rozmiar, wszelkie kontakty z małymi dziećmi muszą być nadzorowane przez dorosłych, aby pies rasy nowofundland przypadkowo nie przewrócił malucha.
• Inteligencja i Chęć do Nauki: To inteligentne psy, które szybko się uczą. Są jednak wrażliwe na ton głosu i metody szkoleniowe. Najlepiej reagują na pozytywne wzmocnienie, cierpliwość i konsekwencję. Krzyk i metody siłowe mogą sprawić, że pies zamknie się w sobie.
• Instynkt Ratowniczy: Ten instynkt jest głęboko zakorzeniony w genach rasy. Nowofundland, widząc kogoś w wodzie, może instynktownie próbować go „ratować”, czyli holować do brzegu, nawet jeśli osoba tego nie potrzebuje. Dlatego zabawy nad wodą zawsze wymagają kontroli.
• Stosunek do Innych Zwierząt: Zazwyczaj jest bardzo przyjaźnie nastawiony do innych psów i zwierząt domowych, zwłaszcza jeśli był z nimi socjalizowany od szczeniaka. Jego łagodna natura sprawia, że rzadko wchodzi w konflikty.

Wychowanie i Szkolenie – Jak Pracować z Nowofundlandem?

Wychowanie tak dużego psa to odpowiedzialność. Kluczem do sukcesu jest wczesna socjalizacja i łagodne, ale konsekwentne szkolenie.

• Wczesna Socjalizacja: Szczeniak nowofundlanda musi poznawać świat – różnych ludzi, inne psy, nowe miejsca, dźwięki i sytuacje. Dobrze przeprowadzona socjalizacja w okresie od 3 do 16 tygodnia życia jest fundamentem jego stabilnej psychiki w dorosłym życiu.
• Nauka Posłuszeństwa: Należy jak najwcześniej rozpocząć naukę podstawowych komend, takich jak „siad”, „zostań” czy „do mnie”. Szczególnie ważna jest nauka chodzenia na luźnej smyczy, ponieważ dorosły nowofundland, który ciągnie, jest niemożliwy do opanowania dla większości osób.
• Unikaj Przeciążania: W okresie wzrostu (do około 18-24 miesiąca życia) stawy nowofundlanda są bardzo wrażliwe. Należy unikać intensywnych treningów, skoków, biegania po twardych nawierzchniach i forsownego chodzenia po schodach, aby nie doprowadzić do dysplazji i innych problemów ortopedycznych.

Pielęgnacja Nowofundlanda – Jak Dbać o Jego Imponującą Sierść?

Posiadanie nowofundlanda wiąże się z koniecznością regularnej i czasochłonnej pielęgnacji. Jego piękna sierść wymaga stałej uwagi.

• Szczotkowanie: To podstawa. Nowofundlanda należy dokładnie szczotkować co najmniej 2-3 razy w tygodniu, aby zapobiec tworzeniu się kołtunów i filcowaniu podszerstka. W okresie linienia (zazwyczaj dwa razy w roku) konieczne może być codzienne czesanie. Niezbędne będą: metalowy grzebień o różnym rozstawie zębów, szczotka pudlówka oraz grzebień filcak.
• Kąpiele: Nowofundlanda nie należy kąpać zbyt często, aby nie zmywać naturalnej warstwy ochronnej z sierści, co jest ważne dla zdrowia psa tej rasy. Kąpiel jest wskazana, gdy pies jest naprawdę brudny. Należy używać szamponów przeznaczonych dla psów o gęstej, dwuwarstwowej sierści, jak w przypadku psa rasy nowofundland. Po kąpieli kluczowe jest dokładne wysuszenie psa, co może zająć nawet kilka godzin.
• Pielęgnacja Uszu, Oczu i Pazurów: Regularnie kontroluj stan uszu, które ze względu na budowę są narażone na infekcje. Przecieraj okolice oczu i w razie potrzeby przycinaj pazury.
• Problem ślinienia się może być szczególnie uciążliwy dla właścicieli psów tej rasy. Trzeba to jasno powiedzieć – nowofundlandy się ślinią. Ich luźne fafle sprawiają, że ślina często wypływa, zwłaszcza po jedzeniu, piciu, w trakcie upałów czy z ekscytacji. Warto mieć zawsze pod ręką ręcznik do wycierania pyska psa tej rasy po spacerze.

Zdrowie i Typowe Choroby Rasy

Nowofundlandy, jak wiele dużych ras, są narażone na pewne schorzenia genetyczne i nabyte. Średnia długość życia nowofundlanda wynosi niestety tylko 8-10 lat.

• Dysplazja Stawów Biodrowych i Łokciowych: To najczęstszy problem ortopedyczny. Jest to choroba o podłożu genetycznym, ale na jej rozwój wpływają też czynniki środowiskowe (dieta, nadwaga, nadmierny wysiłek w wieku szczenięcym). Dlatego tak ważne jest kupowanie szczeniąt z renomowanych hodowli, gdzie rodzice są przebadani pod kątem dysplazji.
• Choroby Serca: Rasa ma predyspozycje do kardiomiopatii rozstrzeniowej oraz podzastawkowego zwężenia aorty (SAS).
• Rozszerzenie i Skręt Żołądka: To stan zagrażający życiu, typowy dla dużych ras o głębokiej klatce piersiowej. Aby zminimalizować ryzyko, należy dzielić dzienną porcję jedzenia na 2-3 mniejsze posiłki i zapewniać psu odpoczynek po jedzeniu.
• Cystynuria to problem, który może występować u psów rasy nowofundland. Choroba metaboliczna prowadząca do tworzenia się kamieni cystynowych w drogach moczowych. Istnieją testy genetyczne pozwalające zidentyfikować nosicieli.
• Problemy z Powiekami: Entropium (podwinięcie powieki) i ektropium (wywinięcie powieki) mogą wymagać korekty chirurgicznej.

Żywienie Nowofundlanda – Dieta dla Giganta

Prawidłowe żywienie jest kluczowe dla zdrowia i prawidłowego rozwoju nowofundlanda.

• Karma Wysokiej Jakości: Wybieraj karmy przeznaczone dla ras olbrzymich, które mają odpowiednio zbilansowany stosunek białka, tłuszczu, wapnia i fosforu.
• Ochrona Stawów: Warto, aby karma zawierała dodatki chroniące stawy, takie jak glukozamina i chondroityna. Można je również suplementować dodatkowo, zwłaszcza u psów dorosłych i seniorów.
• Kontrola Wagi: Nadwaga jest niezwykle niebezpieczna dla stawów i serca nowofundlanda. Należy ściśle przestrzegać dawek zalecanych przez producenta karmy i dostosowywać je do poziomu aktywności psa.

Dla Kogo Jest Nowofundland? Idealny Opiekun „Niufka”

Nowofundland nie jest psem dla każdego. Jego potrzeby są specyficzne, a opieka nad psem tej rasy to ogromna odpowiedzialność. Idealny opiekun nowofundlanda to osoba, która:

• Jest cierpliwa, spokojna i wyrozumiała.
• Dysponuje odpowiednią przestrzenią (najlepiej dom z ogrodem).
• Nie jest pedantem – musi zaakceptować sierść, ślinę i błoto wnoszone do domu.
• Jest gotowa na regularną i czasochłonną pielęgnację.
• Ma świadomość kosztów utrzymania dużego psa (jedzenie, weterynarz).
• Przede wszystkim – szuka wiernego, kochającego przyjaciela i członka rodziny, a nie psa stróżującego.

Podsumowanie

Nowofundland to pies o imponującym wyglądzie i jeszcze większym sercu. Jego łagodność, oddanie rodzinie i niezwykła cierpliwość sprawiają, że jest wspaniałym towarzyszem życia. Jednak potencjalny właściciel musi być świadomy wyzwań, jakie niesie opieka nad tym olbrzymem – od intensywnej pielęgnacji, przez kontrolę zdrowia, po zapewnienie mu odpowiedniej dawki miłości i uwagi. Jeśli jesteś w stanie sprostać tym wymaganiom, nowofundland odwdzięczy Ci się bezgraniczną miłością i lojalnością, jakiej nie da się porównać z niczym innym.